İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Duyguları Tanımak

Daha önceki çalışmalarımızda duygularımızı kabul ettik, his ve duygularımız ile ilgili yanlış inanışlarımızı ele aldık ve duygulardan nasıl kaçındığımızı öğrenmiş olduk. Şimdi, onlardan kaçınmıyoruz, onları tanımaya çalışıyoruz. Çünkü, bir şeyden kaçındığın ve yüz yüze gelmediğin sürece onu tanıyamazsın, tanıyamazsan da nasıl üstesinden geleceğini de bilemezsin. Şimdi duygularını tanıma zamanı. İlk başlarda duygularını tanımlamada zorluk çekebilirsin, rahat ol ve endişelenme. Tıpkı hayatımız gibi, bu da bir süreçtir. Yeter ki, yeni becerileri öğrenme konusunda istekli ol.

Ortak Duygular Listesi

Bazen duygularını tanımlamada güçlük çekebilirsin, aşağıdaki liste sana bu konuda yardımcı olacak. Temel olarak 5 duygumuz vardır: korku, üzüntü,  sevinç, kızgınlık ve utanç. İlişkili duygular bunların altına yazılmıştır.

Korku

Üzüntü

Sevinç

Kızgınlık

Utanç

Kaygı Hüzün Minnettarlık Rahatsızlık Aşağılanmış hissetmek
Dehşet Kalbin kırılması Memnuniyet Ihanete uğramak Değersizlik
Asabiyet Içine kapanma Mutluluk Öfke Utanç verici
Uyuşukluk Depresif Sevinç Acı Donakalmışlık
Paralize olmak Hayal kırıklığı Heyecan Sinirlilik Suçluluk
Ürkmek Yılgınlık Müteşekkir olmak Kıskançlık Umutsuzluk
Sarsılmak Boşluk hissi Onore edilmişlik Kırgınlık Yargılanma
Şoke olmak Keder Neşe Nefret Pişmanlık
Sıkılmak Çaresizlik Etkilenmişlik Şaşkınlık Alay edilme
Şaşıp kalmak İncinmişlik Gurur Kırıcı olmak Kullanılmış hissetme
Kuşkulanmak Yalnızlık Rahatlamış olmak İntikam Lüzumsuz hissetme
Endişelenmek Pişmanlık Huzur Kontrolden çıkma Yaralanma
Korkmak Ağlamaklı olmak Keyifli olmak Serseme dönme Müteessir olma

Duyguları Öğrenmek

Daha önce de bahsettiğim gibi, duygular tanımlanabilmesi için biraz dikkat gerektirir. Aşağıdaki egzersiz ile şu an mevcut his ve duygularına ful dikkatini vermeni isteyeceğim. Bu, his ve duygularını tanıman için iyi bir yöntem. Şu an, var olan duygu ve hislerinin bedensel belirtilerine dikkatini odaklamanı isteyeceğim. Aklına gelecek olan düşünceleri önemseme, onlar birer yorumdan ibaret olduğu için değeri ve gereği yoktur. İşin sadece gözlemlemek. Sakin ve sessiz bir yer bul, hazır olduğun zaman gözlerini kapat ve başla. Bedenine doğru bir yolculuğa çıkıyorsun. Kendini bedenini keşfeden bir bilim adamı gibi hayal et. Ne kadar çok detay o kadar iyi sonuç.

Yolculuğa çıktığında kendine şu soruları sor:

1- Duygu ve hislerim nerede? Bedenimin hangi parçası duygularımı tutuyor?

2- Duygu ve hislerimin büyüklüğü ne kadar?

3- Kenarları / sınırları nerelerde?

4- Duygu ve hislerin rengi nedir? Dikkat ettikçe rengi değişiyor mu yoksa aynı mı kalıyor?

5- His ve duyguların ağır mı hafif mi?

6- Sert mi, yumuşak mı? Pürüzlü mü, düz mü?

7- Duygu ve hislerini isimlendirebilir misin? (örneğin göğsümü sıkıştıran mengene gibi, karnımda uçuşan kelebek gibi, boğazıma takılan bir yumru gibi vs)

En az 5 dakika bu egzersizi yap. His ve duygularını yeterince tanımladığını düşündüğünde gözlerini yavaş yavaş açabilirsin. Dikkatini yavaşça odaya ve oturduğun yere ver. Şimdi bu deneyimi not et. Bunu haftada en az 3 defa yap, farklı his ve duygularını tanımlamaya çalış.

Hangi Durumda Ne Hissedersin?

Aşağıdaki egzersiz farklı durumlarda ortaya çıkabilecek duygularını tanımlamanda yardımcı olacak. Bu egzersiz sana çok basit gelebilir ama emin ol ki, bu egzersiz çok değerli. Unutma, duygu ve hislerinle ne kadar sık etkileşime geçersen, onları o kadar iyi tanırsın. Aşağıdaki her bir durum için ortaya çıkan his ve duyguyu yazmanı rica ederim. Eğer duygu veya hissini tanımlayamazsan ortak duygular listesinden faydalanabilirsin.

Sevdiğin insan başkasına aşık olmuş ……………………………………………………………….

Montunun cebinde geçen kıştan kalma 50 lira buldun …………………………………………..

Eşinin doğum gününü kutlamayı unuttun…………………………………………………………..

Köpeğine araba çarptı………………………………………………………………………………..

Önemli birisi ile buluşacaktın, onu bekliyorsun……………………………………………………..

Tuttuğun takım şampiyon oldu………………………………………………………………………..

Arabanın anahtarını bulamıyorsun…………………………………………………………………..

Çok sevdiğin bir arkadaşın vefat etti ………………………………………………………………..

Gece yarısı bir kabus ile uyandın ……………………………………………………………………

Sevgilin / eşin ile Paris uçağındasın ……………………………………………………………….

Araban arıza yaptı ……………………………………………………………………………………

Akşam üstü tehlikeli bir mahalledesin ve kayıp oldun ……………………………………………

Duygu ve Hislerini Yaşam Olayları ile Bağdaştırmak

Şimdi ise, aşağıdaki listeyi kullanarak geçmişte söz konusu duyguları hissettiğin zamanları tanımlamanı istiyoruz. Bu çalışma sana  his ve duygularını spesifik yaşam olayı ile bağdaştırmana yardımcı olacaktır. Örneğin, “sevdiğim tişört yırtıldığında kendimi üzgün, söz verdiği halde görüşmeye gelmeyen sevgilime kızgın hissettim” gibi.

………………………………………………………………………’de kendimi kızgın hissettim

 

…………………………………………………………………………………………’da kendimi üzgün hissettim

 

……………………………………………………………………………………’de kendimi mutlu hissettim

 

……………………………………………………………………………………’de korktuğumu hissettim

 

………………………………………………………………………………………………………’da utandığımı hissettim

Evet, artık duygularını kabul edebiliyor ve onları tolere edebiliyorsun. His ve duyguların ile ilgili yanlış inanışlarının farkındasın ve değişimi için çaba sarf ediyorsun. Bugüne kadar duygularını nasıl kontrol altına almaya, onlardan kaçınmaya çalıştığını anladın ve nihayet duygu ve hislerini tanıdın. Bu süreçte önemli beceriler edindin. Artık his ve duygularını yaşam olayları ile bağdaştırabiliyorsun.

Eline sağlık, harika bir iş çıkarttın!  Bundan sonraki çalışmalarımızda  diğer önemli bağlantıları yaparken ve  ilerlemek için bu becerilere ihtiyacın olacak.

 

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir