İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Duygulardan Kaçınmak

Daha önceki bölümlerde duygulardan kaçınmanın ve onları kontrol altına almanın işe yaramadığını konuşmuştuk. Şimdi duygularından kaçınma yollarını ayrıntılı bir şekilde ele alacağız. Duygularından nasıl kaçınıyorsun veya hangi yöntemlerle kontrol altına almaya çalıyorsun?  Bu yollardan bazıları senin mevcut sorunlarınla ilişkili olabilir, bazıları da sadece sık sık başvurduğunda soruna sebebiyet verebilir. Hatırlayacak olursan, köpeği garaja kapatmak sorunu ancak geçici olarak çözüyordu, kalıcı bir çözüm için onu kabul etmen ve onunla barışık olman gerekiyordu.

Alıştırma

Aşağıda insanların his ve duygularını kontrol altına alma veya onlardan kaçınma yöntemlerinden bazıları listelenmiştir. His ve duygularından kaçınmak için aşağıdaki yöntemlerden herhangi birine başvurdun mu? Cevabın evet ise karşısına ( X ) işaretini koy.

–          Çok fazla TV izleme

–          Sigara içme

–          Cep telefonunu kapatma veya arkadaşlarından uzak durma

–          Aşırı spor yapma

–          Aşırı yemek yeme

–          Kumar oynama

–          Kontrol edemediğin bir konu ile ilgili aşırı kafa yorma, tasalanma

–          Alkol alma

–          Uyuşturucu kullanma

–          Endikasyon dışı ilaç kullanma

–          Kendine zarar verme

–          Birileri ile sohbet etmekten kaçınma

–          His ve duyguların ile ilgili yalan söyleme

–          İşini aksatma

–          Aşırı uyuma

–          Uyandıktan sonra yatakta kalmaya devam etme

–          Sürekli şikâyet etme

–          İnsanları suçlama

–          Maddi durumun elvermediği halde aşırı alışveriş yapma

–          Diğerleri

Bir Öykü

İnsanların his ve duygularından kaçınma yollarına ve bunun neticesinde nelerin yaşandığına bir örnek olması amacı ile bir hastamın öyküsünü paylaşacağım.

Hasta bana zaman zaman titreme terleme, nefes almakta güçlük gibi yakınmalarla geldi. Bu durum kendisini çok endişelendirmiş. Sorunlarını anlatırken bir an duraksadı ve “içimdeki kaygımdan kurtulmam lazım” dedi.

Hastanın öyküsünü aldığımda evli ve 2 çocuk babası olduğunu, kayınpederinin yanında çalıştığını öğrendim. Stres faktörlerini araştırdığımızda kayınpederi ile olan ilişkisinin sorunlu olduğu ortaya çıktı. Hasta kayınpederinin tutumunu “Ne zaman bağıracağı belli değil, ne zaman nereden bir hata bulacağını kestiremezsin” şeklinde ifade etti.  O yüzden her an bir kaygı bir panik hal gelişebildiği için özellikle iş yerinde duygularını kontrol altında tutmak için çok uğraşıyormuş. Bazen de kendince başarılı oluyormuş. Burada “başarı” derken sesinin titrememesi, baygınlık hissinin olmamasından söz ediyor. Bu “başarı”yı elde etmek için mümkün olduğunca kayınpederinin gözüne görünmemeye yani kaçınmaya çalışıyor ya da kaygı ve endişesini bastırabilmek için gün içinde alkol alıyormuş.

Nasıl Ele Aldık?

Daha sonraki görüşmelerde hasta his ve duygularla ilgili  “Kaygı doğal bir tepki değildir, bundan kurtulmak zorundayım, Bir insan duygusal ise, olgun değildir” tarzında yanlış inanışlarının olduğunu fark etti. Hasta eğer patronunun (aynı zamanda kayınpederi) önünde endişeli, kaygılı, titrek sesle konuşan, boncuk boncuk terleyen birisi olarak durursa itibarının ve saygınlığının azalacağından ve bu kadar önemsediği işte başarısız olacağından nerede ise emin idi. Bu sebeple de gün içinde alkol alımı giderek artmış. Belli bir zaman sonra alkol alımı akşama da kaydığı için alkole giderek daha fazla para harcama, eve sarhoş gelme, sarhoş iken eşi ile tartışmaları başlamış. Eşi bu durum ile baş edemediği için yardım talebi ile babasına (hastanın patronuna) başvurmuş. Sonuç olarak  üzerinde o kadar titrediği itibar ve saygınlığını “başarılı” bir şekilde zedelemiş oldu.

Hastam aslında bunları söylerken duygu ve hislerle ilgili hep duyduğu ve bildiği bir mesajı tekrarlıyor. “İki seçeneğim var:  ya bu duygu ve hislerime yenik düşüp diz çökeceğim, ya da bunları hiç hissetmemek için bir “yol” bulmam gerekecek”

Oysa, olumlu duygular kadar olumsuz duygularımız da normaldir. Onlardan kaçınmak, görmezden gelmek, ya da kontrol etmeye çalışmak acımızı azaltmak yerine arttırır. Hastam bu örnekte duyguları kabul edip, onlarla baş etme yoluna girmektense, onlardan kurtulma yoluna girmiştir. Oysa hastam hayal kırıklığını ve engellerini fark etmeyi öğrenince, bunu bir örnek olarak ele alabilir ve neyin onu rahatsız ettiğini daha rahat bir şekilde konuşmaya başlayabilir.

Duygu ve Hislerden Kaçınmanın Sonuçları

Yukarıda his ve duygularından kaçınmak için başvurduğun olası yöntemlerden söz etmiştim. Bunlardan en sık başvurduğun beş yöntemi aşağıdaki boşluklara yaz. Bunu yaparken yukarıdaki hastamın örneğini kılavuz olarak kullanabilirsin.

Örneğin:

Hastamın duygularından kaçınmak için kullandığı yöntemler: patronu ile görüşmeden kaçınıyor, gün içinde alkol kullanıyor

Kaçınmanın Sonuçları: itibarının zedelenmesi, daha fazla para harcama, eşi ile sorun yaşama

1- Duygulardan kaçınma yöntemin: ………………………………………………………………….

Olası sonuçlar: …………………………………………………………………………………………

 

2- Duygulardan kaçınma yöntemin: ………………………………………………………………….

Olası sonuçlar: …………………………………………………………………………………………

 

3- Duygulardan kaçınma yöntemin: ………………………………………………………………….

Olası sonuçlar: …………………………………………………………………………………………

 

4- Duygulardan kaçınma yöntemin: ………………………………………………………………….

Olası sonuçlar: …………………………………………………………………………………………

 

5- Duygulardan kaçınma yöntemin: ………………………………………………………………….

Olası sonuçlar: …………………………………………………………………………………………

 

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir